(Khmer) នៅសល់​​​ពេល​​​តែ​​​ប៉ុន្មាន​​​​​​ថ្ងៃ​​​ទៀត​​​ប៉ុណ្ណោះនឹង​​​ដល់​​​ឱសាន​​​វាទ​​​សម្រាប់​​​ការិយាល័យ​​​អង្គការ​​​សហប្រជាជាតិ​​​ហើយ

Sorry, this entry is only available in Khmer. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

ប្រភព៖ Cambodia Daily

ដោយនៅសល់ពេល១០ថ្ងៃទៀតនឹងដល់ពេលកំណត់ដែលរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ឱសានវាទសម្រាប់ការិយាល័យសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហរប្រជាជាតិឲ្យចុះកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីដើម្បីបន្តប្រតិបត្តិការនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បើពុំដូច្នោះទេត្រូវបិទតែម្តងនោះ គ្មានសញ្ញាណាបង្ហាញថា ភាគីទាំងពីរបានខិតកាន់តែជិតទៅរកការឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងនេះទេ។

ទាំងការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស(OHCHR) និងក្រសួងការបរទេសសុទ្ធតែបានលើកឡើងក្នុងពេលប៉ុន្មានថ្ងៃថ្មីៗនេះថា ពួកគេកំពុងតែបន្តការចរចាពាក់ព័ន្ធអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា(MoU) ដែលមានការកែប្រែ ប៉ុន្តែមិនបានផ្តល់ព័ត៌មានជាក់លាក់ថា តើការពិភាក្សាទាំងនោះមានការវិវឌ្ឍយ៉ាងណានោះឡើយ។

លោកស្រី រ៉ាវីណា ហ្សាម ដាសានី (Ravina Shamdasani) អ្នកនាំពាក្យការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំទីក្រុងហ្សឺណែវ បានលើកឡើងតាមរយៈអីុម៉េលមួយកាលពីថ្ងៃសុក្រថា “ការចរចាស្តីអំពី MoUរបស់យើងកំពុងតែបន្តក្នុងលក្ខណៈបែបស្ថាបនា”។

លោកស្រីបានបន្ថែមថា លោកស្រី គ្រីស្ទីន ភីកគ័ររីង (Christine Pickering) អ្នកនាំពាក្យការិយាល័យនេះប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា នឹងតាមដានបញ្ហានេះ។

លោកស្រី គ្រីស្ទីន ភីកគ័ររីង បានលើកឡើងថា លោកស្រី វ៉ានហៀ លី (Wan-Hea Lee)  តំណាងការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំប្រទេសកម្ពុជាគ្មានអ្វីបន្ថែមទេពាក់ព័ន្ធនឹងការចរចាេនះ។

លោក ជុំ សុន្ទរី អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសបានលើកឡើងកាលពីម្សិលមិញថា ក្រសួងសង្ឃឹមថា កិច្ចព្រមព្រៀងនឹងមានការចុះហត្ថលេខានៅដំណាច់ឆ្នាំនេះ ប៉ុន្តែក៏បានបដិសេធមិននិយាយថា តើភាគីទាំងពីរមានបានផ្តល់សម្បទានណាមួយឬក៏អត់នោះឡើយអំឡុងកិច្ចពិភាក្សានេះ។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា “ការពិភាក្សាកំពុងតែបន្ត។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា ភាគីទាំងពីរអាចចុះកិច្ចព្រមព្រៀងនេះបាននៅដំណាច់ឆ្នាំនេះ នោះគឺមានន័យថា ចុះ MoU នៅដំណាច់ឆ្នាំនេះ”។

លោកប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសបានសរសេរលិខិតផ្ញើទៅកាន់លោក ហ្សេដ រ៉ាអែដ អាល់ហូ៊សេន (Zeid Ra’ad Al Hussein ) ឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស កាលពីចុងខែវិច្ឆិកា ដោយជម្រាបលោកថា ប្រសិនបើការិយាល័យមួយនេះបដិសេធមិនព្រមចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាថ្មីស្តីអំពីលក្ខខណ្ឌរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ទេនោះ ការិយាល័យនេះនឹងត្រូវបិទតែម្តង។

លោក ប្រាក់ សុខុន បានលើកឡើងក្នុងលិខិតនេះថា “លើសពីពេលណាៗទាំងអស់តំណាង និងអ្នកនាំពាក្យ [របស់ OHCHR] បានបញ្ចេញអត្តចរិតគឃ្លើន និងមិនគោរពចំពោះអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា ដោយមិនអាចទទួលយកបាន”។

លោកបានលើកឡើងទៀតថា ប្រសិនបើការិយាល័យរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិមួយនេះមិនចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាថ្មីអមដោយភាសាបន្ថែមអំពីការមិនជ្រៀតជ្រែកចូលក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសកម្ពុជាទេនោះ រដ្ឋាភិបាល “គ្មានជម្រើសក្រៅពីអនុវត្តសិទ្ធិអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួនស្តីពីអនាគតនៃវត្តមានដោយផ្ទាល់របស់ OHCHR នៅកម្ពុជានោះឡើយ”។

បណ្តាអង្គការសិទ្ធិមនុស្សបានលើកឡើងថា ការគំរាមរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងការបិទការិយាល័យសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិគឺគ្រាន់តែជាចំណាត់ការថ្មីមួយក្នុងយុទ្ធនាការរបស់ខ្លួនដើម្បីបង្ក្រាបការរិះគន់ និងបំបិទមតិប្រឆាំងមុនការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់ឆ្នាំ២០១៧ និងការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០១៨ដ៏សំខាន់ប៉ុណ្ណោះ។

លោក អីុនីយ៉ាន អីុឡានហ្គូ (Iniyan Ilango)  អ្នកគ្រប់គ្រងផ្នែកតស៊ូមតិសម្រាប់វេទិកាអាស៊ីដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស និងការអភិវឌ្ឍន៍(Asian Forum for Human Rights and development) របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានលើកឡើងថា សហគមន៍ការទូតដែលរហូតមកទល់ពេលនេះនៅតែមិនបានសំដែងកង្វល់ជាសាធារណៈណាមួួយជំុវិញបញ្ហានេះនោះចាំបាច់ត្រូវការពារការិយាល័យសិទ្ធិមនុស្សមួយនេះ។

លោកបានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសចំនួន៣៩បានមកជួបប្រជុំគ្នាអំឡុងសម័យប្រជុំរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិកាលពីខែកញ្ញាដើម្បីសំដែងកង្វល់របស់ពួកគេជុំវិញស្ថានភាពកាន់តែយ៉ាប់យឺុននៅកម្ពុជា ដែលរដ្ឋាភិបាលបានច្រានចោលការលើកឡើងដែលថា រដ្ឋាភិបាលមិនស្វាគមន៍ចំពោះការជ្រៀតជ្រែករបស់បរទេសនៅក្នុងកិច្ចការរបស់ខ្លួន។

លោកបានថ្លែងថា “វាមានសារៈសំខាន់ដែលប្រទេសទាំងនេះតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់លើស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នរបស់ប្រទេសកម្ពុជា និងអាចឆ្លើយតបតាមផ្លូវការទូតចំពោះការប៉ុនប៉ងណាមួយដើម្បីធ្វើឲ្យវត្តមានរបស់ OHCHR ចុះខ្សោយនៅក្នុងប្រទេសនេះ”។

លោកបានបន្ថែមថា ” OHCHR មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការនិយាយអំពីការរំលោភបំពានហើយតួនាទីនេះមិនគួរត្រូវបានបំបិទនោះទេ។ ប្រសិនបើសហគមន៍អន្តរជាតិនៅតែស្ងាត់ស្ងៀម ពេលវត្តមានរបស់ OHCHR នៅកម្ពុជាត្រូវបានធ្វើឲ្យុចុះខ្សោយ វានឹងបង្កើតឲ្យមានស្ថានភាពអវិជ្ជមានខ្លាំងសម្រាប់ផ្នែកផ្សេងៗទៀតទូទាំងពិភពលោក”។

ខណៈអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាលើកមុនរវាងអង្គការសហប្រជាជាតិ និងក្រសួងការបរទេសបានផុតសុពលភាពប្រហែល១ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ឱសានវាទរបស់រដ្ឋាភិបាលកើតឡើង បន្ទាប់ពីលោកស្រី វ៉ានហៀ លី បានលើកឡើងដោយរិះគន់ការសម្រេចរបស់រដ្ឋាភិបាលកាលពីខែតុលា ក្នុងការរារាំងមិនឲ្យលោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំងវិលចូលប្រទេសវិញប៉ុណ្ណោះ។

ការលើកឡើងរបស់លោកស្រី ដែលអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលពន្យល់ ឬក៏កែប្រែការសម្រេចរបស់ខ្លួនត្រូវបានចុះផ្សាយដំបូងនៅក្នុងកាសែត ខេមបូឌា ដេលី ហើយត្រូវបានដកស្រង់ដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកផ្សេងៗទៀត។ លោកស្រី វ៉ានហៀ លី បានលើកឡើងថា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទាំងនោះមិនបានចុះផ្សាយការលើកឡើងរបស់លោកស្រីនៅក្នុងបរិបទស្របច្បាប់នោះឡើយ។

លោកស្រីបានសរសេរនៅក្នុងអីុម៉េលមួយកាលពីថ្ងៃទី២៩ខែវិច្ឆិកាថា “ជាការឆ្លើយតបចំពោះសំណួរថា តើការរារាំងមិនឲ្យលោក សម រង្ស៊ី វិលចូលប្រទេសវិញគឺជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ឬក៏អត់នោះ ខ្ញុំបានពន្យល់ថា មាត្រា១២នៃអនុសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីអំពីសិទ្ធិស៊ីវិល និងសិទ្ធិនយោបាយ ផ្តល់សិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការដើរហើរ”។

លោកស្រីបានបន្ថែមថា “ការលើកឡើងរបស់ខ្ញុំត្រូវបានរាយការណ៍ដោយគ្មានការពន្យល់អំពីខ្លឹមសារស្របច្បាប់នៃសិទ្ធិនេះឡើយ ជាហេតុមើលទៅទំនងជាការតតាំង នឹងរដ្ឋាភិបាល។ ខ្ញុំអាចយល់បាន ហេតុអ្វីបានជាអ្នកខ្លះប្រហែលជាមើលឃើញថា ការលើកឡើងទាំងនោះ ជាសញ្ញានៃ ‘ការមិនគោរព’ និង ‘ភាពគឃ្លើន’ ដោយតាមពិតគ្មានបំណងយ៉ាងដូច្នេះសោះនោះ”។

លោកស្រីបានបន្ថែមទៀតថា “ខ្ញុំជឿជាក់យ៉ាងម៉ុតមាំថា មិត្តភក្តិ និងដៃគូពិតប្រាកដ គឺអ្នកណាដែលសច្ចៈ ពេលមានបញ្ហាប្រឈមហើយចេះជួយគ្នាដើម្បីជម្នះបញ្ហាទាំងនោះ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា រដ្ឋាភិបាលនឹងមើលឃើញការងាររបស់យើងតាមរយៈការខិតខំនេះ”៕ស៊ុយឈាង

អ្នកអាចរកប្រភពដើមនៅទីនេះ
រូបភាពដោយ Khmer Times